Gönen Deltası Ulusal Öneme Haiz Sulak Alanı

Gönen Deltası Ulusal Öneme Haiz Sulak Alanı

Balıkesir İli Gönen İlçesinde yer alan Gönen Çayı Deltası Sulak Alanı’nın yüzölçümü 9770,85 hektardır. Gönen Çayı; Marmara Denizi’ni besleyen tatlı su kaynaklarından biridir ve taşıdığı alüvyonlarla Gönen Çayı Deltası oluşumu gerçekleşmiştir. Çayın Marmara Denizi ile birleştiği noktalarda lagünler oluşmuştur. Bu alanlar barındırdığı su kuşları popülasyonu için üreme ve beslenme açısından önem arz etmektedir.

İlk olarak, Gönen Çayı Deltası Sulak Alanı; 17.05.2005 tarih ve 25818 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği uyarınca Ulusal Sulak Alan Komisyonunun 14.09.2007 tarihli 2007 yılı II. olağan toplantısında onaylanarak yürürlüğe girmiştir. 2012 yılında Genel Müdürlüğümüzce; Sulak Alanın korunması ve kullanılmasının uzun vadeli olması ve sulak alana zarar vermeksizin yararlanılması amacıyla Gönen Çayı Deltası Sulak Alan Alt Havzasında Sulak Alan Biyolojik Çeşitlilik Araştırması yaptırılmış ve alanla ilgili olarak daha kapsamlı bilgiler elde edilmiştir. Söz konusu Araştırmanın Proje Alanı, Gönen Çayı Deltası Sulak Alanının su toplama alanı ile Koruma Bölgelerini etkileyebilecek alanları kapsamaktadır. Gönen Çayı Deltası her ne kadar tescilli Ramsar Alanı değilse de küçük karabatak, tepeli pelikan gibi nesli tehdit altında olan su kuşlarını barındırması bakımından Ramsar kriterlerine sahip olup, resmi statüsü bakımından «ulusal öneme haiz» bir sulak alandır. Gönen Çayı Deltası tipik bir delta ekosistemine örnek olup, alanda bu ekosisteme özgü bitki ve hayvan türleri yetişmektedir. Gönen Çayı Deltası ve çevresinde yer alan genel omurgalı fauna yapısı incelendiğinde oldukça zengin bir tür topluluğuna sahip olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda, Delta içerisinde 10 familyaya ait 16 tür balık, 5 familyaya ait 8 iki yaşamlı, 8 familyaya ait 12 sürüngen, 53 familyaya ait 195 kuş, 15 familyaya ait 35 memeli türünün yayılış gösterdiği belirlenmiştir. Gönen Çayı Deltası Sulak Alanı, Ulusal Sulak Alan kriterlerini sağlaması nedeniyle 17.07.2014 tarihli Balıkesir İli Mahalli Sulak Alan Komisyonu toplantısı toplantı kararı gereğince Genel Müdürlüğümüze ‘’Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan’’ olarak teklif edilmiştir. Ulusal Sulak Alan Komisyonunun 24.12.2015 tarihli toplantısında da ‘’Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan’’ olarak kabul edilmiştir. Sulak Alan sınırının tescili ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 10.06.2016 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Gönen Çayı Deltası Sulak Alanının Ulusal Sulak Alan olarak tescil edilmesiyle birlikte; 2017 yılında Genel Müdürlüğümüz koordinasyonunda Sulak Alan Yönetim Planı hazırlatılmıştır. ‘Sulak Alan Yönetim Planı ve Sulak Alan Koruma Bölgeleri’ İl Mahalli Sulak Alan Komisyonunun 05.01.2018 tarihli toplantısında kabul edilmiş ve Ulusal Sulak Alan Komisyonunda görüşülmek üzere DKMP Genel Müdürlüğüne gönderilmiştir. Gönen Çayı Deltası Sulak Alan Yönetim Planı ve Koruma Bölgeleri, Ulusal Sulak Alan Komisyonunun 06.06.2018 tarihli toplantısında onaylanarak kabul edilmiştir. 2024 yılında Gönen Deltası Sulak Alan Revize Yönetim Planı hazırlanmış olup onay aşamasındadır.

Ulaşım:

Bandırmadan Çanakkale’ye gidiş istikametinden yaklaşık 30 km sonra sağdaki Şirinçavuş Mahallesi, Misakça Mahallesi yoluna sapılır. Yaklaşık 4 km’lik yol gidildikten sonra Misakça Mahallesine varılır. Misakça Mahallesinden sonra yürüyerek devam edilir. Alana ulaşım zordur. Mevsim şartlarına göre arazi aracıyla gidilebilir. Ayrıca Bandırma Çanakkale Yolu üzerinden Tahirova köprüsü civarından sağdan Çay boyunca denize doğru gidilerek araç yolu bitiminden sonra yaya olarak kıyı boyunca devam edilir. 

Kaynak Değerler:

Flora (Bitki Örtüsü)

Gönen Çayı Deltası tipik bir delta ekosistemine örnek olup, alanda bu ekosisteme özgü bitki türleri yetişmektedir. Alanda yer alan önemli bitki türleri Stachys cretica subsp. smyrnaea (İzmir Deliçayı), Onopordum illyricum (Dolma Kenkeri), Orchis palustris (Çayır salebi), Chrozophora tinctoria (Siğilotu), Euphorbia paralias (Kum Sütleğeni), Euphorbia peplis (Kıyı Sütleğeni), Euphorbia peplus (Bahçe Sütleğeni) bulunmaktadır.

Fauna (Hayvanlar)

Gönen Çayı Deltası içerisinde10 familyaya ait 16 tür balık, 5 familyaya ait 8 iki yaşamlı, 8 familyaya ait 12 sürüngen, 53 familyaya ait 195 kuş, 15 familyaya ait 35 memeli türünün yayılış gösterdiği belirlenmiştir. Sahanın önemli faunası Pelecanus crispus (Tepeli Pelikan), Anguilla anguilla (Yılan Balığı), Branta ruficollis (Sibirya Kazı), Testudo graeca (Kara Kaplumbağası), Puffinus yelkouan (Yelkovan), Myotis capaccinii  (Uzun Ayaklı Yarasa), Rhinolophus mehelyi (Mehelyi Nalburunlu Yarasası), Aythya ferina (Elmabaş Patka), Falco vespertinus (Ala doğan), Limosa limosa (Çamurçulluğu), Numenius arquata (Kervançulluğu), Coracias garrulus (Gök Kuzgun), Ficedula semitorquata (Alaca Sinekkapan), Rhinolophus euryale  (Akdeniz Nalburunlu Yarasası), Miniopterus schreibersii (Uzunkanatlı Yarasa), Emys orbicularis (Benekli Kaplumbağa), Nannospalax leucodon (Kör Fare), Microcarbo pygmeus (Küçük Karabatak), Tadorna ferruginea (Angıt) gibi türlerdir.

Alandaki Tesisler:  

Alanda herhangi bir tesis bulunmamaktadır. Alanın yakınında Misakça Mahallesi bulunmaktadır. Orada yeme ve içme ihtiyaçlarını karşılamak için küçük yerler bulunabilir. Alan ancak profesyonel kuş gözlemcileri ve profesyonel kuş fotoğrafçıları için uygundur.

Aktiviteler:

Gönen Çayı Deltası Sulak Alanında yalnızca profesyonel kuş gözlemciliği ve profesyonel foto safari yapılabilir.

Müstecir: Yok

İletişim: Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, 2. Bölge Müdürlüğü

Santral: 0224 241 72 00

Balıkesir Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü

Santral: 0 266 261 62 83

Bandırma Şefliği

Santral: 0 266 721 29 11

Ziyaretçilerin ilgili alana ulaşım sırasında veya sonrasında yaşayabilecekleri her türlü olumsuzluk sebebiyle kurum veya personel sorumlu tutulamaz ve sorumluluk kabul edilmez. Bu turistik noktalar sadece bilgilendirme amaçlıdır.