Tol Gölü Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan
TOL GÖLÜ ULUSAL ÖNEME HAİZ SULAK ALANI
Tol Gölü Sulak Alanı, 19.04.2017 tarihinde Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olarak tescillenmiş olup, tescile esas alanı 1.414 hektardır. Tol Gölü Sulak Alanı, idari olarak Ankara İli, Bala İlçesi Tol (Tolköy) Mahallesi sınırlarında yer almaktadır.
Tol Gölü, Balaban Çayı taşkın yatağı üzerinde bulunan, sığ ve küçük bir göldür. Tol Gölü; Batıda Çayır Tepe (1.000 m) ve Kepir Tepe (965 m); güneyde, Topaktaş Tepe (989 m); güneybatıda Kelmelikoyak Tepe (1.003 m) ve kuzeyde Abazlıbel Tepe (989 m)’nin çevrelediği düzlükte yer almaktadır.
ULAŞIM
Tol Gölü, Ankara Kent Merkezi’ne yaklaşık 55 km, Bala İlçesi’ne ise yaklaşık 10 km uzaklıktadır. Tol Gölü çevresinde bulunan en yakın yerleşim Tol Köyü’dür.
KAYNAK DEĞERLER
Flora (Bitki Örtüsü)
Tol Gölü Sulak Alan sınırları ve yakın çevresinde 26 familyaya ait, 83 cins ve 91 bitki tespit edilmiştir. Yapılan flora araştırmaları sonucunda alanda ve yakın çevresinde 91 bitki taksonundan 3’ünün endemik olduğu anlaşılmaktadır. 3 endemik bitki taksonundan biri kritik düzeyde tehdit altında (CR) ve tek nokta endemiği olan, literatürde bugüne kadar yalnızca Gölbaşı İlçesi’nde çok dar bir lokaliteden bilinen Centaurea tchihatcheffii (Yanardöner-Sevgi Çiçeği) isimli tür olup, yapılan bu çalışma kapsamında türe ait ikinci lokalite olarak Tol Gölü Sulak Alanı içerisindeki nemli-sucul çayırlar-sazlıklar ile kuru tarım ve antropojenik bozkırlar arasındaki geçiş zonlarında tespit edilmiştir. Phragmites australis (Kamış), Lepidium draba (Diğnik), Ranunculus sphaerospermus (Su düğünçiçeği), Elaeagnus angustifolia (İğde), Populus nigra (Karakavak), Spergularia media (Kuş remilotu), Scorzonera cana subsp. jacquiniana (Tekesakalı), Bolboschoenus maritimus (Sandalyesazı), Bifora radians
(Gısbana), Sinapis arvensis (Hardal), Convolvulus arvensis (Tarla sarmaşığı), Capsella bursa-pastoris (Çoban çantası), Linum mucronatum (Ketenotu) bulunan bitkilerden başlıcalarıdır.
Ayrıca Tol Gölü Sulak Alanı barındırdığı endemik türler açısından Centaurea tchihatcheffii (Yanardöner-Sevgi Çiçeği), Astragalus karamasicus (Korumaz Geveni) ve Crocus ancyrensis (Ankara Çiğdemi) özel bir değere sahiptir.
Fauna (Hayvanlar)
Balıklar: Tol Gölü’nde Cyprinidae familyasına ait 3 balık türü tespit edilmiştir. Bunlar (Cyprinidae Capoeta tinca) Karabalık-Siraz balığı, (Cyprinidae Alburnus orontis) Anadolu İnci Balığı, (Cyprinidae Squalius cephalus) Tatlısu kefalidir. Yakalanan balıkların 2-3 birey ile sınırlı olması, bu balıkların gölün normal faunası içinde değil de gölün su tuttuğu dönemlerde gölü besleyen Balaban Çayı’ndan gelip, sazlıkların arasında kalıp, dereye geri dönemeyen bireyler olduğunu düşündürmektedir.
İki yaşamlılar: (Pelobates syriacus )Toprak Kurbağası, (Pelophylax ridibundus) Ova Kurbağası, (Bufotes variabilis) Değişken Desenli Gece Kurbağası, (Hyla orientalis)Ağaç Kurbağası.
Sürüngenler: (Testudinidae Emys orbicularis) Benekli Kaplumbağa, (Lacertidae
Lacerta media) Orta yeşil kertenkele, (Scincidae Typhlops vermicularis) Kör yılan,
(Lamprophidae Malpolon insignitus) Çukur başlı yılan alanda bulunan başlıca sürüngenlerdir.
Kuşlar: Tol Göl Sulak Alanı’nda yapılan çalışmalar sonucu 71 kuş türü tespit edilmiştir. Alanın, Angıt kuşlarının biyolojik döngülerinin kritik safhalarında habitat olması açısından özel bir öneme sahip olduğu tespit edilmiştir. Tol Gölü Sulak Alanı’nın, göçmen kuşlar için göç yolu boyunca popülasyonlarını destekleyici, önemli bir beslenme noktası olduğu saptanmıştır. Alan bu açıdan Flamingo türüne destekleyici özellik göstermektedir.
Su seviyesinin alçak olduğu kesimler çeşitli balıkçıl türleri ve leylekler için önemli bir beslenme alanı oluştururken, derin olan kesimlerin özellikle ördek türleri için barınma ve beslenme alanı niteliğindedir. Alan, bir sulak alanın değerlerini, verimliliğini veya çeşitliliğini gösterecek özellikteki su kuşu gruplarından önemli sayıda su kuşunu düzenli olarak desteklemektedir. Alanda mevcut kuş türlerini gözlemek için sahaya hakim konumda bir adet kuş gözlem kulesi mevcuttur.
Flamingo (Phoenicopterus roseus ) ,Leylekler (Ciconia ciconia) ve Kara leylek (Ciconia nigra), Yılan kartalı (Circaetus gallicus), Sarı kuyruksallayan (Motacilla flava), Gece balıkçılı (Nycticorax nycticorax), Dövüşken kuş (Philomacus pugnax), dere düdükçünü (Actitis hypoleucos) ve uzun bacak (Himantopus himantopus), Kaşıkçılar (Platalea leucordia), Angıt (Tadorna ferruginea), Kızıl şahin (Buteo rufinus), Kerkenez (Falco tinnunculus), Sakarmeke (Fulica atra), Kaya güvercini (Columba livia),Arıkuşu (Merops apiaster, Bozkır Toygarı (Calandrella brachydactyla), Kır Kırlangıcı (Hirundo rustica
), Akkuyruk sallayan (Motacilla alba), Büyük kamışçın (Acrocephalus arundinaceus), Saksağan (Pica pica), Leş kargası (Corvus cornix), Sığırcık (Sturnus vulgaris), Tarla çintesi
(Emberiza calandra,), Sığırcık (Sturnus vulgaris) alanda bulunan kuşların başlıcalarıdır.
AKTİVİTELER
Tol gölü kuşlar için önemli konaklama ve barınma alanı olarak imkan sağlamaktadır. Bu nedenle Tol Gölü kuş gözlemciliği, fotoğrafçılık, sulak alan eğitim çalışmaları sunmaktadır.
İletişim: DKMP 9. Bölge Müdürlüğü, Ankara Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü
Santral: (312) 384 7325
